Oosterpoort – Hoorn

De Oosterpoort is de enige stadspoort van Hoorn die bewaard is gebleven, en een rijksmonument. Stadsbouwmeester Joost Jansz. Bilhamer ontwierp hem in 1578, toen Hoorn aan de oostkant was uitgebreid.

Een bocht met een reden. De doorgang loopt licht gebogen, vermoedelijk zodat niemand met een kanon recht door de poort de stad in kon schieten. Aan de landzijde zijn ook twee gebeeldhouwde kanonslopen in de gevel aangebracht.

Een tekst als bescherming. In de kroonlijst staat een Latijnse tekst uit Psalm 127, met het jaartal 1578. Die zegt dat wachters, muren en kanonnen niets baten als God de stad niet beschermt.

Net niet gesloopt. In 1871 dreigde ook deze poort te verdwijnen, zoals de andere poorten. Dat de poort het overleefde, kwam doordat de bewoner van het poortwachtershuisje niet snel een nieuwe woning kon vinden. Een gemeenteraadslid legde 500 gulden uit eigen zak neer voor de renovatie.

Woonhuis op de poort. In 1601 werd boven de doorgang een woning voor de poortwachter gebouwd.

Van hoofdweg naar fietspad. Tot de jaren vijftig was dit de enige toegang aan de oostkant van de stad, onder meer voor verkeer van en naar Enkhuizen. Sinds de aanleg van de Willemsweg in 1957 mogen alleen voetgangers en fietsers er nog doorheen.

Platte Thijs. Volgens de overlevering zat de roverheld Platte Thijs vast in de gevangenis van de oude Oosterpoort, die inmiddels gesloopt is. Hij zou de tralies hebben verbogen om te ontsnappen.